SZKOLNY PROGRAM PROFILAKTYKI

I.PODSTAWY PRAWNE PROGRAMU
1.Konstytucja Rzeczypospolitej Art. 72.
2.Konwencja o Prawach Dziecka Art. 3, 19 i 33.
3.Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U Nr 67 z późn. zm.).
4.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 26 lutego 2002 r. w sprawie podstawy programowej wychowania
przedszkolnego oraz kształcenia
ogólnego w poszczególnych typach szkół,(Dz. U. Nr 51 poz. 458).
5.Rozporządzenie Ministra Edukacji 19 czerwca 2001 r. w sprawie ramowych statutów
publicznego przedszkola oraz publicznych szkół z póz. zm.
6.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 12 sierpnia 1999 r. w sprawie
sposobu nauczania szkolnego oraz zakresu treści dotyczących wiedzy o życiu seksualnym człowieka, o zasadach świadomego
i odpowiedzialnego rodzicielstwa, o wartości rodziny, życia w fazie prenatalnej oraz metodach i środkach świadomej prokreacji zawartej
w podstawie programowej kształcenia ogólnego.
7.Program ochrony zdrowia.
8.Program ochrony zdrowia psychicznego.
9.Narodowy program profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych.
10.Krajowy program przeciwdziałania narkomanii.
11.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2000 r. w sprawie zasad udzielania i organizacji pomocy
psychologiczno-pedagogicznej w publicznych przedszkolach, szkołach i placówkach z póz. zm.
12.Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 31 stycznia 2003 roku w sprawie szczegółowych form działalności
wychowawczej i zapobiegawczej wśród dzieci i młodzieży zagrożonych uzależnieniami nakłada na placówki oświatowe
obowiązek tworzenia i wdrażania programu profilaktyki uzależnień (Rozporządzenie
MENiS z 31 stycznia 2003 r.). Profilaktyka jest związana z ochroną zdrowia
psychicznego (Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego z dnia 19 sierpnia 1994 r.).

II. WSTĘP
Profilaktyka jest procesem wspomagania człowieka, w radzeniu sobie z trudnościami zagrażającymi prawidłowemu rozwojowi i zdrowemu
życiu, a także ograniczanie i likwidowanie czynników, które blokują prawidłowy rozwój i zaburzają zdrowy styl życia.
Profilaktyka realizowana jest przez następujące strategie profilaktyczne:

STRATEGIE ODDZIAŁYWAŃ PROFILAKTYCZNYCH:
1.Działania informacyjno-edukacyjne skierowane do:
- uczniów,
- rodziców,
- kadry pedagogicznej,
- pracowników obsługi i administracji.
2. Działania alternatywne - polegające na organizowaniu zajęć sportowych, artystycznych, pozalekcyjnych, społecznych,
wdrażających ucznia do aktywnego i twórczego życia.
3.Działania interwencyjne  gwarantujące pomoc:
- polegające na pracy indywidualnej z dzieckiem,
- pomoc pedagogiczno-psychologiczna
-interwencje wychowawcze w szkole, w grupie wychowawczej i domu rodzinnym dziecka.

III. ZAŁOŻENIA PROGRAMOWE
Szkolny Program Profilaktyki jest skorelowany ze szkolnym programem nauczania i szkolnym programem wychowawczym.
Jest dostosowany do potrzeb rozwojowych uczniów, aby maksymalnie wykorzystać naturalny potencjał dziecka i usprawniać
lub kompensować jego zaburzone funkcje. Celem szkolnego programu profilaktyki jest wspieranie zdrowia psychicznego i fizycznego
uczniów poprzez pomoc w zdobywaniu wiedzy o zagrożeniach dla zdrowia oraz nabywanie umiejętności przeciwdziałania tym zagrożeniom.
Szkolny Program Profilaktyki w swoich oddziaływaniach jest skierowany na uczniów, nauczycieli i rodziców.

Szkolny Program Profilaktyki w korelacji z programem dydaktycznym i wychowawczym nastawiony jest na kształtowanie umiejętności
życiowych takich jak:
- promocja zdrowego i bezpiecznego trybu życia,
- umiejętność współdziałania w grupie,
- radzenie sobie z trudnościami,
- odpowiedzialność za siebie i za innych,
- kształtowanie postaw prorodzinnych,
- umiejętność komunikowania się i prezentowanie postaw społecznie akceptowanych
- wyposażanie dzieci i młodzieży w takie umiejętności, dzięki którym będą lepiej rozpoznawać sytuacje niebezpieczne i ryzykowne
oraz właściwie - bezpiecznie reagować wobec zagrożeń.
Zakres oddziaływań wychowawczo – terapeutyczno – dydaktycznych ma na celu wyposażenie dziecka z niepełnosprawnością
intelektualną w takie umiejętności i sprawności, które przygotują dziecko do realizacji zadań życia codziennego
oraz podejmowania różnych ról społecznych w środowisku, w miarę możliwości samodzielnie.

IV. CHARAKTERYSTYKA UCZNIÓW SOSW W TRZCIANCE
Uczniami Ośrodka jest młodzież z niepełnosprawnością intelektualną:
- w stopniu lekkim
- w stopniu umiarkowanym,
- w stopniu znacznym,
- w stopniu głębokim,
- z niepełnosprawnością sprzężoną,
- z autyzmem.
Upośledzenie umysłowe oprócz opóźnień w rozwoju intelektualnym, cechuje niedojrzałość osobowości, która objawia się
głównie w chwiejności emocjonalnej. Manifestuje się ona w reakcjach charakteryzujących się pobudzeniem   psychoruchowym,  
częstymi   zmianami   nastroju, zachowaniami nieadekwatnymi do siły bodźca, nazwanymi reakcjami obronnymi i ochronnymi
(np. wyobcowanie, lęk, agresja skierowana ku otoczeniu i sobie). Upośledzeniu umysłowemu przypisane jest przejawianie
w kontaktach społecznych zachowań lękowych, impulsywność, osłabienie mechanizmów kontroli, obniżony krytycyzm,
niedostateczna zdolność panowania nad popędami oraz mniejsza wrażliwość moralna.
Upośledzenie umysłowe deprywuje zdolność do rozeznawania i unikania niebezpieczeństw zagrażających zdrowiu i życiu oraz ogranicza
umiejętność radzenia sobie w trudnych sytuacjach. Psychika dzieci i młodzieży niepełnosprawnej umysłowo przebywającej
w placówce opiekuńczo-wychowawczej narażona jest na niszczące skutki osamotnienia związanego z rozłąką z rodziną, a często także
z odrzuceniem przez nią. Odczuwana z tego powodu frustracja wywołuje często agresję, wrogość i utrwala jeszcze bardziej poczucie
osamotnienia. O pomyślnym funkcjonowaniu dzieci i młodzieży niepełnosprawnej umysłowo decyduje w ogromnym stopniu
emocjonalna akceptacja okazywana im przez otoczenie.

V. WSTĘPNA DIAGNOZA PROBLEMÓW WYCHOWAWCZYCH
Diagnozy potrzeb uczniów, rodziców i nauczycieli w zakresie profilaktyki dokonano w oparciu o następujące metody badawcze:
1. Obserwacja zachowania uczniów(w relacji uczeń– uczeń, dziecko – rodzic, dziecko – nauczyciel)
2. Rozmowa z uczniami, rodzicami, pracownikami Placówki (nauczyciele i wychowawcy, specjaliści – logopeda, pielęgniarka, pracownicy
administracji i obsługi)
3. Wywiad w domu rodzinnym ucznia
4. Analiza dokumentów:
- sprawozdania z pracy dydaktyczno-wychowawczej
- protokoły Rady Pedagogicznej
- dzienniki lekcyjne i wychowawcze
- kontakt z rodzicami
- zeszyty obserwacji
- Indywidualne Programy Edukacyjno-Terapeutyczne


VI. PODSTAWOWE CELE PROGRAMU PROFILAKTYCZNEGO

1.PROPAGOWANIE ZDROWEGO I BEZPIECZNEGO STYLU ŻYCIA
założenia:
- uświadamianie konieczności dbania o własne zdrowie fizyczne
- rozbudzanie aktywności fizycznej poprzez sport i rekreację
- wpajanie zasad prawidłowego odżywiania się
- uświadamianie konieczności dbania o higienę osobistą i wygląd zewnętrzny
- wychowanie komunikacyjne
- edukacja ekologiczna
- bezpieczeństwo w sieci- uświadomienie uczniom zagrożenia cyberprzemocą

 

Zadania

Metody, środki

Osoby odpowiedzialne

Efekty

Organizowanie różnych form aktywności sportowej

Oglądanie transmisji z imprez sportowych

Wewnątrzszkolne turnieje sportowe:
- piłka nożna
- siatkówka
- tenis stołowy
- koszykówka
- gry zręcznościowe

Wyjazdy na halę sportową, na basen

 

Wychowawcy internatu

Rafał Podgórski, Mirosław Pietrzak,
Wychowawcy i nauczyciele

 

Rafał Podgórski

 

Uczeń zna różne formy aktywności sportowej, jest sprawniejszy fizycznie

 

 

 

Aktywnie uczestniczy w zajęciach na hali i pływalni

 

Wyrabianie nawyków aktywności rekreacyjnej

Organizowanie rajdów pieszych na ścieżkę przyrodniczo-kulturową, do mini Zoo w Cyganówce

Marszobiegi na orientację

Wycieczki krajoznawcze

 

Spacery rekreacyjne, wycieczki rowerowe

 

Wychowawcy i nauczyciele

 

 

Wychowawcy i nauczyciele

 

Dyrektor

 

Wychowawcy i nauczyciele

 

Uczeń aktywnie doskonali własną sprawność ruchową

Zdobycie umiejętności w zakresie prawidłowego odżywiania się, stosowania zasad higieny żywienia

Zajęcia kulinarne

 

Zorganizowanie „Tygodnia zdrowego żywienia”

 

Pogadanki, prezentacja filmów instruktażowych

 

Wychowawcy i nauczyciele

Agnieszka Pawlik,
Katarzyna Podgórska, Dominika Utnicka

Wychowawcy i nauczyciele, pielęgniarka szkolna

 

Uczeń zna i stosuje zasady prawidłowego odżywiania się

Uświadomienie konieczności dbania o własne zdrowie fizyczne

Współpraca z pielęgniarką szkolną,

Wizyty u specjalistów

 

Kontrole pielęgniarki szkolnej

 

Krystyna Kusak

 

Wychowawcy i nauczyciele

Pielęgniarka szkolna

 

 

Uczeń dba o zdrowie, wie, że w razie choroby należy zgłosić się do specjalisty

 

Przestrzeganie zasad higieny jako warunek podnoszenia stanu zdrowia człowieka

Konkurs na najczystszą sypialnię

 

 

Konkurs czystości osobistej

 

 

Pogadanki, gazetki dotyczące higieny okresu dojrzewania

 

Agnieszka Pawlik, Katarzyna Podgórska, Dominika Utnicka

 

Agnieszka Pawlik, Katarzyna Podgórska, Dominika Utnicka

 

SK PCK, wychowawcy i nauczyciele, pielęgniarka szkolna

 

Uczeń dba o higienę osobistą, wygląd zewnętrzny oraz czystość otoczenia

Edukacja ekologiczna

Udział w akcji „Sprzątanie Świata” i „Dzień Ziemi”

Dbanie o wygląd terenu przyszkolnego, porządki na terenie ośrodka

Nauka segregacji odpadów

Kształtowanie nawyków poszanowania przyrody

 

Wychowawcy i nauczyciele

 

Uczeń bierze czynny udział w akcjach „Sprzątanie Świata”, „Dzień Ziemi”
Dba o zieleń przyszkolną

 

Potrafi segregować odpady: plastik, papier, szkło

Szanuje przyrodę

 

Promowanie bezpiecznego trybu życia

Przeprowadzenie akcji „Bądź bezpieczny na drodze”

 

Spotkanie z inspektorem ruchu drogowego

 

Przeprowadzenie testu sprawdzającego znajomość przepisów ruchu drogowego i techniki jazdy na rowerze

 

Udział w programie „Trzymaj formę”

 

Zajęcia nt. bezpieczeństwa w szkole, w czasie ferii i wakacji

Zapoznanie uczniów z zagadnieniem cyberprzemocy- co to jest? Kiedy występuje? Jak zapobiegać? Gdzie szukać pomocy?
I zagrożeniami płynącymi z cyberprzestrzeni

Uświadomienie uczniom skutków uzależnienia od gier komputerowych, telewizji, Internetu- pogadanki, ulotki, gazetki informacyjne

 

Anetta Ostolska, Rafał Podgórski

 

Bernarda Bogusz

 

 

Anetta Ostolska, Rafał Podgórski

 

 

 

Agnieszka Pawlik, Katarzyna Podgórska, Dominika Utnicka

Wychowawcy i nauczyciele

 

Wychowawcy, nauczyciel informatyki

 

Uczeń wie jak zachować się na drodze, przejściu dla pieszych

 

 

 

Zna podstawowe przepisy ruchu drogowego i techniki jazdy na rowerze

 

 

 

 

Potrafi bezpiecznie spędzać czas wolny od zajęć szkolnych

 

Zna zagrożenia płynące z Internetu, wie gdzie szukać pomocy

 

2. ZAPOBIEGANIE AKTYWNOŚCI SEKSUALNEJ I KSZTAŁTOWANIE POSTAWY PRORODZINNEJ
założenia:

 

Zadania

Metody i środki

Osoby odpowiedzialne Efekty

Uświadomienie uczniom zmian  zachodzących w psychice podczas okresu dojrzewania

 

Pogadanki, lekcje w.d.ż.w.r, czytanie lektur na zajęciach w internacie

Prowadzący przedmiot nauczyciele, wychowawcy, opiekunowie SK PCK, pielęgniarka szkolna

Uczeń wie jakie zmiany zachodzą w psychice dojrzewającego ucznia

Uświadomienie wpływu alkoholu i narkotyków na zawieranie przygodnych kontaktów seksualnych

 

Poznanie chorób przenoszonych drogą płciową, zagrożenie HIV i AIDS

 

 

Spotkania z pielęgniarką szkolną

Pogadanki, rozmowy, projekcje filmów

 

pogadanki, rozmowy, projekcje filmów, czytanie broszur

 

 

Krystyna Kusak

wychowawcy, nauczyciele, pielęgniarka szkolna

 

opiekunowie SK PCK, wychowawcy, nauczyciele, pielęgniarka szkolna

 

Uczeń, że picie alkoholu i używanie narkotyków może przyczynić się do przygodnych kontaktów seksualnych

 

Uczeń rozumie, że kontakty seksualne niosą zagrożenie zarażeniem chorobami wenerycznymi oraz wirusem HIV

 

Poznanie skutków przedwczesnej inicjacji seksualnej (przedwczesne macierzyństwo, ojcostwo, sieroctwo społeczne)

Rozmowy z uczniami, pogadanki, projekcje filmów, reportaży, czytanie książek o tej tematyce

 

Wychowawcy i nauczyciele, pielęgniarka szkolna

 

Uczeń jest świadomy jakie mogą być skutki przedwczesnej inicjacji seksualnej(wczesne rodzicielstwo, sieroctwo społeczne)

 

3. PROFILAKTYKA UZALEŻNIEŃ
założenia:
-  ukazanie szkodliwości stosowania używek
-  ostrzeżenie przed skutkami nałogów

 

Zadania Metody, środki

Osoby odpowiedzialne

Efekty

Pedagogizacja rodziców w zakresie profilaktyki uzależnień

Zebrania z rodzicami

Wychowawcy klas

Rodzic zna zagrożenia i współdziała z Ośrodkiem w zakresie profilaktyki

Dostarczanie informacji o używkach i konsekwencjach ich stosowania

Czytanie broszur, oglądanie filmów, pogadanki, rozmowy, udział w konkursach organizowanych przez SK PCK oraz instytucje zewnętrzne np. Sanepid

Opiekunowie SK PCK, nauczyciele, wychowawcy, pielęgniarka szkolna

Uczeń zna skutki stosowania używek, wie jak wpływają na organizm i psychikę i życie człowieka

Przeciwdziałanie uzależnieniom

Realizacja programu profilaktycznego „7 kroków”
zajęcia pozalekcyjne: rajdy, wycieczki piesze, rowerowe, autokarowe, kółka zainteresowań, aktywność sportowa

zorganizowanie zielonej szkoły

 

Barbara Wodecka

wszyscy nauczyciele i wychowawcy

 

 

Dyrektor

Uczeń rozwija swoje zainteresowania, pożytecznie, aktywnie spędza czas wolny. Wie, że można go spędzać na różne sposoby

4. PRZECIWDZIAŁANIE AGRESJI I ZACHOWANIOM PRZESTĘPCZYM
założenia:

 

Zadania

Metody, środki

Osoby odpowiedzialne Efekty

Zapoznanie z Konwencją Praw Dziecka, prawami człowieka, statutem ośrodka i szkoły(prawa, obowiązki, nagrody i kary), wyjątkami kodeksu karnego

Omawianie odpowiednich materiałów na godzinach wychowawczych i zajęciach w internacie

Wyeksponowanie na tablicy istotnych szczegółów w formie gazetki

 

Wychowawcy, nauczycie

 

Bogusława Szaniawska

 

Uczeń zna prawa i obowiązki dziecka, ucznia, człowieka.

Szanuje innych, jest pomocny

 

Sposoby postępowania wobec zachowań agresywnych, przestępczych itp.

Zapoznanie z opracowaniem Statutu placówki, tworzenie regulaminów grup,

 

Konkurs Punktów Dodatnich

 

Nauczyciele na godzinach wychowawczych, wychowawcy w internacie

Katarzyna Naber, Katarzyna Podgórska, Dominika Utnicka

 

Uczeń zna sankcje jakie są stosowane w przypadku zachowań agresywnych i przestępczych

Propozycje sposobów rozwiązywania konfliktów

Realizacja programu „Szkoła bez przemocy”

 

Konkurs Punktów Dodatnich

spotkanie z policjantem

programy „Veto wobec przemocy”, „Veto wobec narkotyków i alkoholu”

Kształtowanie kulturalnych zachowań wśród uczniów:
- zwracanie uwagi na kulturę słowa

- używanie zwrotów grzecznościowych

 

Barbara Wodecka, Katarzyna Naber

 

Katarzyna Naber, Katarzyna Podgórska, Dominika Utnicka

Bernarda Bogusz

Barbara Wodecka, Katarzyna Naber, Krystyna Kusak

 

wszyscy nauczyciele i wychowawcy

 

Uczeń potrafi unikać sytuacji konfliktowych, wie jak w sposób społecznie akceptowany wyrażać uczucia, szanuje mienie szkolne oraz innych uczniów

 

Uczeń zna skutki prawne pobicia, bójki itp.

 

 

Uczeń stosuje zwroty grzecznościowe, wysławia się w sposób kulturalny i poprawny

 

Zorganizowanie kół zainteresowań, propozycje pożytecznego spędzania czasu wolnego

Zajęcia sportowe

 

koło muzyczne

koło teatralne

koło kulinarne

koło plastyczne

 

zajęcia informatyczne

 

wędrówki krajoznawcze

 

Rafał Podgórski, Mirosław Pietrzak, wychowawcy i nauczyciele
Rafał Podgórski, Dominika Utnicka

Bogusława Szaniawska
Barbara Zadrożna, Bernarda Bogusz

Emilia Bogusz, Bogusława Szaniawska

Mirosław Pietrzak

 

wychowawcy i nauczyciele

 

Uczeń pożytecznie spędza czas wolny

Jest wrażliwy na piękno, dźwięki muzyki

 

Uczeń ma większe poczucie odpowiedzialności

Estetycznie wykonuje prace plastyczne

Potrafi korzystać z multimediów

Docenia piękno ojczystej przyrody i cieszy się z obcowania z nią

 

VII. EWALUACJA PROGRAMU
- ankiety anonimowe dla rodziców, nauczycieli, pracowników szkoły,
- rozmowy z rodzicami,
- rozmowy z nauczycielami i pracownikami szkoły,
- obserwacja zachowań uczniów.